Chăm sóc người thân tại nhà thường đòi hỏi gia đình phải theo dõi nhiều yếu tố như mức độ tỉnh táo, khả năng ăn uống, hô hấp, vận động, đau, nhiệt độ cơ thể và các triệu chứng đang có.
Trong quá trình chăm sóc, tình trạng người bệnh có thể thay đổi. Có trường hợp chỉ là biểu hiện nhẹ, nhưng cũng có những thay đổi cần được nhân viên y tế đánh giá sớm.
Vì vậy, khi nhận thấy người bệnh khác rõ so với trạng thái thường ngày, gia đình nên quan sát kỹ, ghi nhận triệu chứng và cân nhắc liên hệ cơ sở y tế phù hợp thay vì chỉ tiếp tục chờ đợi.
Thế nào là tình trạng “thay đổi”?
Không phải mọi thay đổi đều có mức độ giống nhau.
Một số biểu hiện có thể bao gồm:
- Mệt hơn rõ rệt
- Ăn uống kém hơn
- Đau tăng
- Khó ngủ hoặc ngủ nhiều bất thường
- Đi lại khó hơn
- Chóng mặt
- Buồn nôn
- Thay đổi nhịp thở
- Khó tập trung hoặc phản ứng chậm hơn
Những dấu hiệu này không tự động đồng nghĩa với một bệnh lý cụ thể. Tuy nhiên, nếu triệu chứng mới xuất hiện, tăng dần hoặc khác rõ so với trước, người bệnh nên được đánh giá phù hợp.
Những dấu hiệu nào cần đặc biệt lưu ý?
Gia đình nên tìm kiếm hỗ trợ y tế khẩn cấp nếu người bệnh xuất hiện các biểu hiện nghiêm trọng như:
- Khó thở rõ hoặc thở bất thường
- Đau hoặc tức ngực dữ dội
- Lơ mơ, giảm ý thức hoặc khó đánh thức
- Méo miệng, yếu hoặc tê đột ngột một bên cơ thể
- Nói khó hoặc đột ngột không hiểu lời nói
- Co giật
- Chảy máu nhiều hoặc khó kiểm soát
- Đau dữ dội xuất hiện đột ngột
- Tình trạng xấu đi nhanh trong thời gian ngắn
Những biểu hiện trên có thể liên quan đến nhiều tình trạng khác nhau và cần được đánh giá trực tiếp bởi nhân viên y tế.
Nếu chưa phải tình huống cấp cứu thì nên làm gì?
Nếu người bệnh vẫn tỉnh táo, hô hấp ổn định và không có dấu hiệu nguy hiểm rõ ràng, gia đình có thể ghi nhận:
- Triệu chứng bắt đầu từ khi nào
- Có tăng dần hay không
- Người bệnh đang dùng những thuốc gì
- Có sốt hay không
- Có ăn uống được không
- Có đi lại hoặc tự ngồi được không
- Có đau ở vị trí nào
- Có thay đổi về tiểu tiện, đại tiện hoặc giấc ngủ không
Những thông tin này có thể giúp bác sĩ hoặc nhân viên y tế đánh giá tình trạng thuận lợi hơn.
Có nên tự cho người bệnh dùng thêm thuốc?
Không nên tự ý tăng liều, đổi thuốc hoặc sử dụng thuốc mới chỉ dựa trên triệu chứng xuất hiện tại nhà.
Một số loại thuốc có thể tương tác với thuốc người bệnh đang sử dụng hoặc không phù hợp với bệnh nền.
Nếu người bệnh có đơn thuốc đang điều trị, nên tuân thủ hướng dẫn đã được kê và liên hệ bác sĩ khi có thay đổi bất thường.
Có nên tự đưa người bệnh đi bằng xe gia đình?
Điều này phụ thuộc vào tình trạng thực tế.
Nếu người bệnh tỉnh táo, có thể ngồi ổn định và không có dấu hiệu nghiêm trọng, xe gia đình có thể phù hợp trong một số trường hợp.
Tuy nhiên, nên cân nhắc phương án hỗ trợ khác nếu người bệnh:
- Không thể tự ngồi hoặc đứng
- Cần cáng hoặc xe lăn
- Khó thở
- Giảm ý thức
- Đau nhiều khi thay đổi tư thế
- Cần nhiều người hỗ trợ khi di chuyển
- Có biểu hiện nghi ngờ tình trạng cấp cứu
Không nên cố bế, kéo hoặc dìu người bệnh lên xe nếu việc di chuyển có thể gây khó khăn hoặc làm tình trạng xấu hơn.
Trước khi gọi hỗ trợ, gia đình nên chuẩn bị thông tin gì?
Nếu cần liên hệ cơ sở y tế hoặc đơn vị vận chuyển, nên chuẩn bị trước:
- Tuổi của người bệnh
- Bệnh nền đang có
- Triệu chứng hiện tại
- Thời điểm triệu chứng bắt đầu
- Thuốc đang sử dụng
- Khả năng ngồi, đứng và đi lại
- Có cần xe lăn hoặc cáng không
- Địa chỉ đón
- Nhà có cầu thang hoặc lối đi khó tiếp cận hay không
Thông tin càng rõ ràng, việc trao đổi phương án hỗ trợ càng thuận lợi.
Không nên chờ quá lâu khi tình trạng tiếp tục xấu đi
Một trong những điều quan trọng khi chăm người bệnh tại nhà là so sánh với trạng thái bình thường của chính người đó.
Nếu người bệnh ngày càng mệt, khó thở hơn, phản ứng chậm hơn hoặc xuất hiện triệu chứng mới đáng lo ngại, nên chủ động tìm hỗ trợ y tế.
Không nên chỉ chờ đến khi triệu chứng trở nên rất nặng mới xử lý.
Trung Tâm Cấp Cứu Toàn Quốc hỗ trợ cấp cứu và vận chuyển người bệnh
Khi người bệnh tại nhà có thay đổi về tình trạng sức khỏe và cần hỗ trợ di chuyển đến cơ sở y tế, gia đình có thể liên hệ Trung Tâm Cấp Cứu Toàn Quốc để trao đổi về tình trạng và nhu cầu vận chuyển.
Lưu ý: Nội dung nhằm cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán hoặc hướng dẫn của bác sĩ và nhân viên y tế. Nếu người bệnh có dấu hiệu nghiêm trọng, xuất hiện đột ngột hoặc diễn tiến nhanh, cần tìm hỗ trợ y tế khẩn cấp.
TRUNG TÂM CẤP CỨU TOÀN QUỐC
Hotline: 0704 115 115 | 0995 114 115
Y tế sự kiện: 082 8899 115 | 085 2288 115
Website:
Địa chỉ: 03 Đường 35A Trịnh Quang Nghị, Phường Bình Đông, TP. Hồ Chí Minh
Zalo: https://zalo.me/3105407123098382136
Email: 115toanquoc@gmail.com
Facebook: https://web.facebook.com/trungtamcapcuutoanquoc
Khu vực hoạt động: Toàn quốc
